Toezicht & Wetenschap — Wisselwerking en stand van zaken

Dinsdag 21 juni 2011, 15.00 - 17.30 uur

Toezicht, kennis en beleid: een spanningsvolle relatie?

Sessieleider: prof. dr. Cor van Montfort (Universiteit van Tilburg, Algemene Rekenkamer)

Prof. dr. Cor van Montfort is bijzonder hoogleraar 'Goed bestuur bij publiek-private arrangementen' bij de Universiteit van Tilburg. Hij onderzoekt hoe publieke belangen kunnen worden geborgd in organisaties en netwerken die publieke en private kenmerken combineren. Hij heeft de afgelopen jaren veel onderzoek gedaan naar verzelfstandigingen, publiek ondernemerschap, goed bestuur, publieke verantwoording en toezicht. Naast bijzonder hoogleraar aan de Universiteit van Tilburg is hij als afdelingshoofd (sectormanager) van de afdeling 'publiek-private sector' werkzaam bij de Algemene Rekenkamer.


De relatie tussen toezicht, kennis en beleid is vaak een moeizame. Politiek onwelgevallige kennis van een onafhankelijke toezichthouder is lang niet altijd welkom bij politici en beleidsmakers. Aan de andere kant is de informatievraag en de roep om meer toezicht schier oneindig bij de politiek. Tegelijkertijd hebben incidenten vaak een grotere impact en dragen zij soms meer bij aan een lerende overheid dan wetenschappelijk verantwoorde effectstudies of langjarige trendstudies van inspecties.

Toch is ‘kennis’ een verbindende schakel tussen toezicht en beleid. Toezichthouders en inspecties leveren kennis en floreren alleen als ook iemand iets met die kennis doet. Beleidsmakers zijn afnemers van kennis, maar willen wel maatwerk en kennis die past bij het politieke momentum. 

In deze sessie zullen de volgende vragen op worden bediscussieerd:

  • Luisteren beleidsmakers naar de signalen die toezichthouders en inspecties afgeven?
  • Worden toezichtinformatie en praktijkkennis van toezichthouders doorvertaald in beleid? Zo nee waarom niet, zo ja waarom en hoe?
  • Hoe kunnen we de doorwerking van toezicht- en inspectiekennis in het beleid zo optimaal mogelijk maken?
  • Hoe kunnen toezichthouders en inspecteurs zowel oog voor de politiek-bestuurlijke context hebben als ook hun onafhankelijkheid bewaren?
  • Hoe kijken toezichthouders en beleidsmakers tegen (het omgaan met) risico's aan?

Na een aantal prikkelende presentaties zullen in debat met de zaal enkele tips en aanbevelingen voor beleidsmakers en toezichthouders worden geformuleerd om de relatie tussen toezicht, kennis en beleid te verbeteren.

Sprekers zijn:

  • Prof. dr. Cor van Montfort (Universiteit van Tilburg)
         Inleiding over de rol van kennis in beleid.
  • Drs. Peter Pennekamp (Ministeries van SZW en BZK)
         'Beleid en toezicht: een waardevolle relatie' 
         Presentatie over de spanningsvolle relatie tussen inspectie en beleid.
  • Drs. Freek Hoek (Algemene Rekenkamer)
         ‘Toezicht op (financiële) markten: leren van de kredietcrisis’
         Presentatie over de spanningsvolle relatie tussen markttoezichthouders/regulators en beleid.
  • Dr. Edith Hooge (Hogeschool van Amsterdam)
         Paper en presentatie over 'Het gebruik van intern toezicht versus extern toezicht'.
  • Drs. Meike Bokhorst, drs. Pieter Welp en prof. dr. André Knottnerus (Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR))
         Paper en presentatie over ‘Toezicht als sluitstuk van effectieve regulering of regulering als voorportaal van effectief toezicht’.
  • Dr. Peter van der Knaap (Algemene Rekenkamer)
         ‘Leren van toezicht’, inbreng over de doorwerking van toezichtkennis in beleid en reflectie op de andere bijdragen.

U kunt hier alle abstracts van thema sessie 3 lezen.

 

Drs. P.H.B. (Peter) Pennekamp (1951) is vanaf 1 februari 2011 waarnemend directeur van de Sociale Inlichtingen- en Opsporingsdienst (SIOD). Peter Pennekamp vervult de nieuwe functie als lid van de topmanagementgroep van de Algemene Bestuursdienst. Hij is onder andere adviseur voor de inspecteur-generaal van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW). Hij was eerder onder meer directeur-generaal Welzijn & Sport bij het ministerie van VWS en inspecteur-generaal Werk en Inkomen a.i. bij het ministerie van SZW.
 

Drs. F.H. (Freek) Hoek is projectleider bij de Algemene Rekenkamer en sinds 1998 werkzaam bij de afdeling 'publiek private sector'. Het deed o.m. onderzoek naar (het toezicht op) instellingen op afstand van het Rijk en publiek-private samenwerking. De laatste jaren heeft hij zich vooral bezig gehouden met het onderzoeksprogramma ‘Toezicht op markten’ van de rekenkamer. Gepubliceerde rapporten: Het toezicht op de mededinging door de NMa (2007) en een verkenning naar Het systeem van toezicht op financiële markten (2009). Voor de Algemene Rekenkamer werkte hij bij TNO. Hij studeerde werktuigbouwkunde en bedrijfskunde aan resp. de TU Delft en Erasmus Universiteit Rotterdam.



Dr. E.H. (Edith) Hooge is lector 'School en Omgeving in de Grote Stad' bij de Hogeschool van Amsterdam, Onderwijs en Opvoeding. Daarnaast doet zij onderzoek en geeft zij advies over beleid, organisatie en ‘goed bestuur’ bij maatschappelijke ondernemingen en begeleidt zij RvT’s en RvC’s. Ook is zij visitator van woningcorporaties bij Raeflex en voorzitter van de Commissie Handhaving, Governance en Codes in opdracht van de MBO-raad.
Van 2008 tot 2010 was Edith lid van de monitoringcommissie Goed Bestuur Woningcorporaties in opdracht van Aedes. Van 2004 tot 2007 was Hooge lector op het terrein van Corporate Governance bij nonprofitorganisaties en in het midden- en kleinbedrijf bij Avans Hogeschool.  In 2007 was zij voorzitter van de Onafhankelijke Commissie Governance BVE die de invoering van de MBO-Governancecode evalueerde. Tussen 2000 en 2005 werkte ze als senior onderzoeker bij het Max Goote Kenniscentrum van de Universiteit van Amsterdam en daarvoor als senior adviseur bij Zunderdorp Beleidsadvies en Management. In 1998 promoveerde zij op het onderwerp ‘Deregulering en Autonomievergroting in het basisonderwijs’ aan de Universiteit van Amsterdam.

Dr. P. (Peter) van der Knaap (1965) is sinds april 2004 werkzaam als directeur bij de Algemene Rekenkamer. Hij is verantwoordelijk voor de voorbereiding en uitvoering van doelmatigheid- en rechtmatigheidonderzoeken op de beleidsvelden van de ministeries van Economische Zaken, Verkeer en Waterstaat, Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieu, Landbouw, Natuurbeheer en Voedselkwaliteit, Algemene Zaken en het huis der Koningin. Ook is hij verantwoordelijk voor de onderzoeksstrategie inzake het rijksbrede en EU-gerelateerde doelmatigheids- en doeltreffendheidsonderzoek. Eerder was hij in diverse functies werkzaam bij het Ministerie van Financiën (Rijksbegroting) en de vakgroep Bestuurskunde van de Eramus Universiteit Rotterdam. In 1997 promoveerde hij aan die universiteit op het proefschrift "Lerende overheid, intelligent beleid", een onderzoek naar de bijdragen van beleidsonderzoek aan het leervermogen van de overheid. Op het Ministerie van Financiën was hij als Hoofd Beleidsevaluatie onder meer verantwoordelijk voor beleidsanalyse, beleidsevaluatie en resultaatgericht begroten